روزنامه‌نگاری سایبر مرحله‌ای حرفه‌ای‌تر از روزنامه‌نگاری Online است

 
 

نكته‌ اصلی در روزنامه‌نگاری سایبر اتکا بر روی feed back و بازخوردی است كه در تعامل دوطرفه ایجاد می‌شود، یعنی به طور طبیعی روزنامه‌نگاری سایبر مرحله‌ای پیچیده‌تر و حرفه‌یی‌تر از روزنامه‌نگاری Online است.

روزنامه‌نگاری سایبر مرحله‌ای حرفه‌ای‌تر از روزنامه‌نگاری Online است
به گزاش خبرنگار هموطن سلام، دكتر یونس شكرخواه استاد ارتباطات و سردبیر جام‌جم Online طی نشست "روزنامه نگاری سايبر يا سنتی" که به همت روزنامه هموطن سلام و همزمان با برگزاری هجدهمين نمايشگاه کتاب و مطبوعات در آمفی تئاتر سالن 35 نمايشگاه بين المللی برگزار شد، به بحث و بررسی روزنامه نگاری سايبر و نوشتاری پرداخت .
در ابتدای بحث اين استاد ارتباطات ضمن تاکيد بر اين نکته که روزنامه‌نگاری سایبر و سنتی در تقابل با یكدیگر قرار ندارند، اظهار داشت : اگر بیشتر بر روی روزنامه‌نگاری سایبر تاكید می شود، به دلیل غفلتی است كه در این حوزه وجود دارد، نه اینكه این روزنامه‌نگاری می‌خواهد روزنامه‌نگاری نوشتاری را از پا بیاندازد.
دكتر شكرخواه
 

" زمانی به رسانه‌ای سایبر گفته می‌شود كه نسبت به سیستم تعریف شود، در واقع این سیستم است كه براساس خواسته‌های شما عمل می‌كند... "

 
 
عمر روزنامه‌نگاری دیجیتالی را بسیار كوتاه و در حدود 13 سال دانست و با اشاره به این نکته که اولین روزنامه در این حوزه با عنوان شیکاگو وب در سال 1992 منتشر شد ، افزود: باوجود کوتاه بودن، این 13سال پرشتاب سپری شد. اگر نگاهی به بعد از سال 92 در این بخش شود خواهیم دید دومین اتفاق در حیطه روزنامه‏نگاری تغییر مفاهیم است.
وی با طبقه‌بندی رسانه‌ها به دو گروه printed media ( رسانه های چاپی) و electronic media(راديو و تلويزيون) گفت: اگر در این موضع به دیجیتالی شدن رسانه‌ها نگاه كنیم، اتفاقی كه در دنیای دیجیتالی رخ می‌دهد، اينست که محتوای چاپی به محتوای صفر و یك (0،1) تبدیل می‌شود، بر این اساس در گام اول باید از واژه‌ی رسانه‌های دیجیتال استفاده كنیم، چرا كه محتوای این رسانه‌ها تغییر كرده و به زبان كامپیوتر برنامه‌ریزی می‌شوند.
به عقیده‌ این مدرس ارتباطات زمانی به رسانه‌یی، Online گفته می‌شود كه اطلاعات صفر و یك شده بر روی محیط وب قرار می‌گیرد؛ بنابراین گروه دوم رسانه‌های دیجیتال، شامل رسانه‌هایی است كه دیجیتال و Online هستند؛ در واقع نمی‌توان گفت رسانه‌ای Online است، اما دیجیتال نیست.
وی، با اشاره به اینكه رسانه‌های سایبر، دسته‌ دیگر این رسانه‌های دیجتالی هستند، تصریح كرد: نكته‌ اصلی در روزنامه‌نگاری سایبر اتکا بر روی feed backاست. بازخوردی كه در تعامل دوطرفه ایجاد می‌شود یعنی به طور طبیعی روزنامه‌نگاری سایبر مرحله‌ای پیچیده‌تر
 

" به عقيده‌ي سردبير جام جم آنلاين، در ايران در شرايط فعلي بهتر است بر روزنامه‌نگاري Online تكيه كرد تا روزنامه‌نگاري سايبر، چرا كه روزنامه‌نگاري سايبر دست‌نيافتني‌تر است... "

 
 
و حرفه‌یی‌تر (در بعد مهارت‌های اجرایی) از روزنامه‌نگاری Online است.
دکتر شکرخواه نمونه رسانه سایبر را بخش my yahoo در وب سایت yahoo دانست و گفت: زمانی به رسانه‌ای سایبر گفته می‌شود كه نسبت به سیستم تعریف شود، در واقع این سیستم است كه براساس خواسته‌های شما عمل می‌كند.
وی، افزود: در دنیا، هر كس به میزان حرفه‌ ای بودن در دنیای وب می‌تواند به سوی رسانه‌ سایبر حركت كند. پروژه‌ای به نام نیوز پلكس، اتاق خبر آینده را ساخته است و مهارت‌های روزنامه‌نگاری سایبر را آموزش می‌دهد كه به طور قطع از پرفروش‌ترین اتاق خبرهای آینده خواهد بود.
به عقيده‌ي سردبير جام جم آنلاين، در ايران در شرايط فعلي بهتر است بر روزنامه‌نگاري Online تكيه كرد تا روزنامه‌نگاري سايبر، چرا كه روزنامه‌نگاري سايبر دست‌نيافتني‌تر است.
وی با اشاره به اینكه در حوزه‌ روزنامه‌نگاری نوشتاری، تغییرات اساسی رخ داده است، تصریح كرد: چاپ دیجیتالی جایگزین چاپ سنتی شده است و این مساله زنگ خطری است برای روزنامه‌نگاری نوشتاری، چرا كه ماشین چاپ از چرخه‌ روزنامه‌نگاری حذف می‌شود و در حقیقت این نكته را بیان می‌كند كه روزنامه‌نگاران باید به مهارت‌های دیجیتالی مسلط شوند تا بتوانند در این دنیا فعالیت كنند و در واقع یكسری شرایط جدید بر آن‌ها تحمیل می‌شود.
شکرخواه خاطرنشان کرد: در روزنامه نگاری سایبر تیراژ و مخاطب معنا و مفهومی ندارد.
وی با اشاره به اینكه مفهوم داده‌ها در روزنامه‌نگاری سایبر با روزنامه‌نگاری نوشتاری متفاوت است، تاكید كرد: زمانیكه ماشین چاپ از چرخه خارج می‌شود، همه به نوعی ناشر محسوب می‌شوند و می‌توانند صدای خود را به هر كجا كه بخواهند برسانند، در اين شرايط آیا روزنامه‌نگاری
 

" استاد ارتباطات دانشگاه علامه، مخاطبان روزنامه نگاری دیجیتال را به دو دسته بومیان دیجیتال و آوارگان دیجیتال تقسیم کرد که بومیان دیجیتال در دهه 80 متولد شده اند و روزنامه خوان نیستند و آوارگان دیجیتال خوانندگان و روزنامه نگاران مسن هستند که متوجه تحولات دیجیتال نیستند... "

 
 
نوشتاری می‌تواند نقش سابق خود را ایفا كند؟ بنابراین باید بگویم اگر روزنامه‌نگاری نوشتاری باهوش باشد، باید بداند، انحصار حرف زدن از حیطه‌ی اين روزنامه‌نگاری خارج شده است.
استاد ارتباطات دانشگاه علامه، مخاطبان روزنامه نگاری دیجیتال را به دو دسته بومیان دیجیتال و آوارگان دیجیتال تقسیم کرد که بومیان دیجیتال در دهه 80 متولد شده اند و روزنامه خوان نیستند و آوارگان دیجیتال خوانندگان و روزنامه نگاران مسن هستند که متوجه تحولات دیجیتال نیستند.
دکتر شکرخواه در پایان سخنان خود تاكید كرد: روزنامه‌نگاری تا دیروز انحصار داشت، اما امروز در روزنامه‌نگاری سایبر، تولید از كانون رسانه‌های كلاسیك خود، خارج شده است؛ بنابر اين باید به روزنامه نگاری چاپی و سایبر به حالت همگرانانه تر نگاه کنیم تا روزنامه نگاری سایبر پا بگیرد.
در ادامه اين نشست، دکتر يونس شکر خواه به پرسشهای حاضرين پاسخ گفت . وی در پاسخ به این مساله که اکنون افرادی که در سایت های خبری شخصی فعالیت می کنند، پس از مدتی به دلیل نبود تبلیغات و ساپورت مالی، اغلب انگیزه های خود را از دست می دهند، بیان داشت: در ایران نه تنها روزنامه نگاران بلکه، اکثر افراد برای دل خود در وب می نویسند و محتوا تولید می کنند، در حالیکه این شیوه قابل درک نیست و حتما باید برای بخش تجاری و اقتصادی موضوع هم باید فکری بشود.
وی ادامه داد: نمونه بارز این مساله در اختیار گذاشتن رایگان عکس با کیفیت های عالی از سوی خبرگزاری ها برای مطبوعات است و این شیوه به کلی مطبوعات را آسوده کرده و موجب بیکاری بسیاری از عکاسان شده است.
دکتر شکر خواه در ادامه با ذکر مثالی گفت: حضور روزنامه های نوشتاری در مقابل روزنامه نگاری آنلاین و یا حتی سایبر مانند رقص پدربزرگی پیش روی نوه های خود است.
وی تصریح کرد: روزنامه نگاری نوشتاری می تواند در کنار کار خود از روزنامه نگاری سایبر نيز استفاده کند. مثلا متن کامل اخبار چاپ شده در روزنامه در سایت منتشر شود . نمونه عملی این مورد انتشار یک روزنامه در غرب است که در پایان برخی مطالب خود که برای مثال ادامه آن در روز بعد منتشر می شود، شماره ای قرار داده می شود که با تماس با آن ادامه مطلب روزنامه بصورت sms برای فرد ارسال می شود.
وی در پایان بر روند تغییرات سریع در حوزه روزنامه نگاری و منطبق شدن روزنامه نگاران بر اساس این تغییرات تصریح کرد.

فرستنده : آزاده افشاریان